امروز چهارشنبه 7 اسفند 1398 - Today: 2020/2/26
عشایر بهترین حافظان طبیعت هستند
   جستجو  

نظرسنجی
آیا اطلاع رسانی لازم جهت ارائه خدمات مورد نیاز به شما ارائه شده است؟

آمار بازدیدکنندگان
بازدید کل :1741
بازدید امروز:1

فهرست طایفه‌های لرستان                                                       دانلود با فرمت PDF

طایفه کٌر قبل از به حکومت رسیدن زندیه که منجر به خویشاوندی فرزند شمس الدین یاراحمد با کریم خان زند شد و بدلیل حمایت شمس الدین از حرم به اسارت رفته شاهی در جنگ با افغانها و ازدواج پسر شمش الدین با دختر کریم خان و اعطاءلقب خانی به داماد و دختر زادگان کریم خان بنا به گفته معمرین و مورخین حاکم و خانی از آن تیره کر بوده کر را فر بمعنی افتخار و شکوه و جلال نیز میگفته اند حاکم بودن تیره کر بر ایل بیرانوند و تا حدودی بر محدوده ییلاق و قشلاق ایل تا قدرت پیدا کردن زندیه و خویشاوندی صورت گرفته ادامه داشته بطوریکه بصورت دوره ای بسته به طول عمر و حوادث اتفاقی حاکمیت با یکی از تیرهای کر بوده پس از مرگ حاکم بنا به شور و مشورت سران تیرهای کر یکی از توانا ترین افراد از تیره ای که نوبت حکومت داشت انتخاب و منصوب می شد. طایفه کر بنام شخصی است از فرزندان اسد فرزند آلا ئینان فرزند بیران فرزند حجعالی، کر خود دارای فرزندانی بنامهای زیر و هر کدام فرزندانی داشته اند.
۱-یاسم مشهور به یاسم کوسه که معمولاً کم ریش یا بدون ریش بوده است. یاسم دارای فرزندانی بنام، کرلی، منتعلی، مشنون، کرآلانی، کاظم بگ، شیطان، بوده است.
۲-سیاه که خود دارای فرزندانی بنام موسی و عیسی
۳-گلاب
۴-ماریف
۵-مازیف
۶-عود علی
ایل بیرانوند به دو شاخه اصلی آلاینان و دشاینان تقسیم می‌شود.
طوایف دشاینان: ۱.دلیران ۲.دیوه کان ۳.پیرداده ۴.چقلوند ۵.رش ۶.لری ۷.شاهوردی۸.شلکه
طوایف آلاینان: به دو شاخه مال اسد و مال قباد تقسیم می‌شود.
مال اسد: ۱.کر۲.مهراب۳.زیدعلی۴.بارانی۵.شعبان
مهراب: ۱.صفر۲.میخک۳.کوسه۴.چرمارن۵.دارچین۵.زنجفیل
بارانی: ۱.حافظ۲.شفیع۳.شرفبک۴.همیبک۵.پاسان۶.درکسان۷.چغافرین۸.برج۹.ماراب
مال قباد: ۱.شمسین(چلویی و جوجه‌وند)۲.یاراحمد۳.سبزعلی
یاراحمد: ۱.متش۲.مصطفی وند۳.بور۴.تاری۵.بزن۶.اصل مرز۷.نقی ۸.حسین بگ
خوانین که جز شمسین می‌باشند:۱.عزیز۲.مرادی۳.سپهوند۴.حسین علیخانی(اسدیان-اعظمی-حیدری-خسروی-رستمی)
برخی دیگر از این طوایف هستند که در اینجا به انها اشاره ای نشده است که حتی زبانشان نیز عوض شده است
ممصارم* یکی از طوایف بزرگ ایل بیرانوندمیباشدکه در استانهای لرستان"ایلام"خوزستان و پراکنده در ورامین قزوین ساکن بوده که جمعیت عمده آنان در شهر خرم آباد"بروجرد"پلدختر"دهلران"ایلام "اندیمشک وروستاهای ده نوروز"اسکین"پیریای"فیال"بخش سیلاخوروقلعه ساکن می باشند.
بعضی از خانوادههای ممصارم:۱-حق پناه۲-صارمیان۳-فرید۴-زبردست ۵-مرادی ۶-صارمی ۷-سپهوند ۸-بیرانوند ۹-رشیدی ۱۰-پیریایی ....
طایفه‌های لرستان
ایلات بزرگ  باجلوند • بیرانوند • بالاگریوه • ایتوند • پاپی • جاواری • چگنی • حسنوند • خاوه • زلقی • عیسوند • فولادوند
باجلوند       دالوند • سگوند • قایدرحمت • یاراحمدی • آروان سگوند    پیامنی • خداوردی • ساکی • زینل • فقیر • قلی • عالیخانی • علی دوست • مختوا
بالاگریوه      دیرکوند • جودکی دیرکوند بهاروند • بیدلا • خورشیدوند • شورهای • حدروند • حیدروند • کومنه • قلاوند • میر
بیرانوند        اسکین • الماس • بارانی • بزن • جمشید • جیجه‌ون • چغلون • حافظ • زیدعلی • زنجفیل • سپهوند • شمس • صفر • کَر • کوسه • متش • مراد • مصطفی‌وند • ممصارم • شاهوردی • میخک
پاپی   خدمه • خورشیدوند • صاد • کشوری • مالزیری • مرادی • مناصر • یعقوب وند
جاواری       جاواری
چگنی چگنی
حسنوند       اسکندر • بسطام • دولتشاه • کاکاوند
خاوه  خاوه
فولادوند      فولادوند
ایلات بختیاری       زلکی • محمود صالح • ممیون • کنورسی زلکی تالی • هزاروسی
محمود صالح عمله جات • محمود صالح • ممزایی
ممیون بساک • پولادوند • عودالون • عیسوند
کنورسی       کردزنگنه • جانکی • زنگنه • کرد • منجینی • وایف
ایلات سادات جزایری • چم داوید • خلفوند • زرونی • شهرخوند • شهنشی وند • طاهروند • طباطبایی • قاسم وند • مرتضی وند • ندروند
لوتی‌ها        بیساوند • حیدر • روزبن • شامری • شمسه • کنار • للکه • مراسل • یادگاری
طایفه‌های مستقل    امیر • طولابی • حیات الغیب • پیرحیاتی • رُک رُک • سلگی • گله دار
ایل بیرانوند
ایل بیرانوند یکی از ایلات لک ایران از طوایف پیشکوه است که در مناطق دیگر ایران نیز ساکن می‌باشند. ایل بیرانوند از ایلات ساکن ایلام، لرستان و خوزستان است که در خرم‌آباد، چغلوندی، بروجرد، دهلران و قسمت هایی از خوزستان متمرکزتر از سایر مناطق ساکن هستند. تقریباً ده هزار خانوار و ۶۰۰۰۰ تن سکنه دارد (سال ۱۳۰۵ شمسی) هنری راولینسون خاستگاه اینان را موصل عراق می داند و معتقد است بیرانوندها و باجلوندنها در قرن دوازدهم یعنی در اواخر صفویه یا در زمان افشاریه از نواحی موصل به لرستان آمدند .
تبارشناسی
ایل بیرانوند دارای دو قسمت است بیرانوند یاراحمد و بیرانوند مال اسد و از تیره‌های ذیل تشکیل میشود: دره چی ۷۰ خانوار، کدخدا علی پناه ۸۰ خانوار، میرحیاتی ۶۰ خانوار، زارعلی ۴۰ خانوار، کدخدا محمد جعغر ۷۰ خانوار، کدخدااللّه ۱۰۰ خانوار. کدخدا مرد علی و کدخدا ملا اسداللّه ۷۰ خانوار. منسها ۳۰ خانوار، جوبه وند و شمس الدین و رادل ۲۰۰ خانوار، تاریها ۱۰۰۰ خانوار، بی بی طلائی ۲۰۰۰ خانوار، چغولوند ۳۰۰ خانوار، لری ۲۰۰، شیخه ۵۰۰ خانوار، تیره عباسقلی خان ۱۰۰۰ خانوار، بالای کامیان طوایف خسروخان و جمشیدخانی ۶۵۰ خانوار، تیره سهراب ۱۳۰۰خانوار، تیره زید علی ۵۰۰ خانوار، جوقه کدخدا ابوطالب ۵۰۰ خانوار، شعبه محمد قلیخان، نجفقلی خان ۲۰۰ خانوار، جوقه محمدخان ۱۰۰۰ خانوار، تیره مس وند ۴۰۰خانوار، ساکی ۱۰۰ خانوار، خوانین علی محمدخانی ۱۰۰۰خانوار، تیره شبان ۴۰۰ خانوار، سیاهوردی ۳۵۰ خانوار و حور مرادی ۳۰۰ خانوار.و تیره میخک (سال ۱۳۰۵ شمسی).

مسکن این طوایف در دره چینی، هود، تنگ عزیر، تنگ دینار و بزدل است . قسمتی ازایل بیرانوند را اخیراً به ملایر، قم، ساوه و اطراف کاشان برای شهرنشینی کوچ داده اند. (سال ۱۳۰۵ شمسی). شاخه ای از تیره عبدالوند هیهاوند از طایفه چهارلنگ بختیاری . از طوایف بالاگریوه و هُرٌّو . خاستگاه ایل بیرانوند بیشتر در ناحیه دلفان در شمال لرستان است. . بیرانوندها از دوران افشار تا اوائل پهلوی نقش پر رنگی در حوادث لرستان و غرب ایران داشته‌اند و بویژه در اواخر دوره قاجار با تمرد از حکومت مرکزی، جنگهای خونینی در منطقه داشته‌اند. ژان دو مرگان بیراوندها را مردمی زیبا و سبزه روی، چهارشانه و بلندقد با موی سیاه و دماغ عقابی معرفی کرده و آنها را به کردها تشبیه کرده است.
تاریخ شفاهی بیرانوندها
ایل بیرانوند در زمان اتابکان لرستان در منطقه لرستان فعلی مقیم شد. و برخلاف تاریخ شفاهی، ایل بیرانوند در مناطق لرستان فعلی (لر کوچک) بوده‌ و از نژاد ایرانی هستند.

تاریخ شفاهی بیرانوندها آنها را از فردی به نام هجیالی یا هجالی (احتمالا دگرگون شده حجازی است) می داند که از حجاز به منطقه کاکاوند دلفان در شمال لرستان درآمد و در کنار آرامگاه بابابزرگ از بزرگان اهل حق ماندگار شد و با دختر یکی از بزرگان دلفان ازدواج کرد و صاحب دو فرزند به نامهای بیران و باجول شد که اولی پایه گذار ایل بیرانوند و دومی بانی ایل باجلوند (باجلانها) شد. هجیالی در قرن دهم و در زمان سلطنت شاه اسماعیل اول و شاه طهماسب یکم زندگی می کرده است.
محدوده زندگی
ایل بیرانوند یا (بیراموند)، از ایلات بزرگ لک مناطق شمالی استان لرستان است. بیرانوندهاعلاوه بر حضور در مرکز منطقه اقامتشان در بخش چغلوندی، در منطق دیگری نیز پراکنده‌اند، از جمله در بخش مرکزی خرم آباد، قسمتهایی از دوره چگنی و الوار گرمسیر(اندیمشک)، حسینیه(اندیمشک)، زاغه، صیمره، دره شهر، ماژین، دهستان ارمو، پلدختر و دشت سیلاخور، دسته‌هایی نیز از این ایل، در طول تاریخ مجبور به مهاجرت شده‌اند، هم اکنون اخلاف آنان در اطراف قم، کاشان، ورامین، گرگان، و بخشهایی از خراسان به سر می‌برند.

معروفترین این مهاجران، طایفه نایبی بیرانوندی (نایب حسین کاشی) حاشیه کویر است که به دستور نادرشاه به کاشان تبعید شد وبه مدت نیم قرن با دولتهای ایران ستیزه کرد. نایب حسین کاشی از این تیره است. همچنین طایفه شمس الدین و مراد از نوادگان دختری کریم خان زند هستند.
تیره‌ها
طایفه‌ها و تیره‌های مختلف ایل بیرانوند بازمانده‌های دو پسر بیران به نامهای آلانیان و دشانیان هستند. آلانیان دو پسر داشته‌است که اسد یکی از آنهاست. تیره‌های مهراب، زیدعلی، بارانی و کر خانواده‌های پسران آلانیان هستند. کلات، یاسم، سیاه، ایمانقلی و حوزعلی تیره‌های بازمانده از کُر هستند. تا زمان کریم خان زند خوانین بیرانوند از تیره کر انتخاب می‌شدند . از زمان کریم خان زند، میرزا احمد به دامادی کریم خان زند می‌رسد و به این ترتیب این تیره قدرت بیشتری می‌گیرد و خوانین بیرانوند از بین تیره شمس الدین انتخاب وبسیار تنومند وباقدرت بوده اند .

طایفه‌های بیرانوند: آلائیان- دهشاییان-اصل مرز آلائیان: مال اسد- مال قباد مال اسد: کر- زیدعلی- ماراب- بارانی مال قباد: شمس الدین- مراد تاری-بور دهشائیان: شلکه-رش- چغلوند -لری -پیردایه -دیوکان دلیران وغیره مدیا:Example.oggطایفه های معروف تاریخساز بیرانوند اصل مرز* کر بیرانوند(عودلی، گلاو(گلاب)، یاسم، امام قلی(ایموکلی)، سی(سیاه) ماریف، کاظم بک.
زیدعلی
مهراب
بارانی بیرانوند

شمس الدین
سپهوند

نقی حسینبک

 نام آوران ایل بزرگ بیرانوند :

عباس اصل مرز(عباسی):در زمان اشغال لرستان توسط متفقین ۱۸ سرباز انگلیسی و ۱۴ نفر از افرادی که با انگلیسی ها همکاری داشتند را به هلاکت رساند، سپس دستگیر شد و در قلعه فلک افلاک زندانی شد سپس از زندان گریخت به به شهرستان دره شهر فعلی مهاجرت نمود. خسرو اصل مرز: ماهر ترین شکارچی لرستان بین سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰فردی با سواد و بلند قد که به علت مبارزه با رژیم پهلوی در سال۱۳۵۱ با سم مامورین پهلوی دار فانی را وداع گفت.مزار وی در جوار بارگاه امام زاده بابا سیف الدین شهرستان دره شهر قرار دارد. امیر حسین آریان پور نویسنده و خالق فرهنگ انگلیس به فارسی آریانپور

مرتضی اعظمی لرستانی از نیروهای ملی - مذهبی و نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی

دکتر هوشنگ اعظمی لرستانی موسس گروه چریکی کوهستان
اسفندیار غضنفری امرایی شاعر

سایتهای مرتبط
تصویر روز

آدرس : آدرس اداره : خرم آباد – ميدان 22 بهمن – بلوار ولايت – كيلومتر يك جاده الشتر- كدپستي 6817641633- اداره كل امور عشاير استان لرستان

تلفن:  3228545 – 3225366 – 3224806 – پيش شماره 0661      فکس: 3221182-0661            ایمیل: info@ashayerlorestan.ir      ashayer_lr@yahoo.com